ÖzgeçmiÅŸ ve yayınlar NEDEN ÇEVÄ°RÄ° KÄ°TAP?

Kıbrıs, tarihi boyunca pek çok ülkenin egemenliÄŸi altına girmiÅŸtir. Bunun en büyük nedeni, coÄŸrafi konumudur. Anadolu, Suriye, Mısır ve DoÄŸu Akdeniz ticaret yolları üzerinde olması nedeniyle, en eski çaÄŸlardan itibaren önemi kabul görmüÅŸtür. Pek çok devletin ada üzerinde egemenlik kurma emelleri, coÄŸrafi öneminden ileri gelmiÅŸtir. Genellikle DoÄŸu Akdeniz’de egemen olan ülkelerin eline geçmiÅŸ, korsanların istilasına uÄŸramış, komplolar, siyasi entrikalar yaÅŸamıştır... Milat Öncesi yıllardan, 1960 Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti kuruluncaya dek, geçen tarih süreci içerisinde pek çok ülke yönetimine girmiÅŸtir… Sıralayacak olursak; Mısırlılar, Hititler, Fenikeliler, Asurlular, Persler, Ä°yonyalılar, Pitolemeler, Romalılar, Bizanslılar, Lüzinyanlar, Venedikliler, Osmanlılar ve Ä°ngilizler, uzun veya kısa sürelerle Kıbrıs adasının sahibi olmuÅŸlardır. DoÄŸal olarak bu milletlerin kültür ve medeniyetleri de, Kıbrıs adası üzerinde iz bırakmıştır. Kıbrıs; uzun tarihi içerisinde çok büyük zenginlik ve refah içinde yaÅŸadığı gibi, kimi zaman kıtlık, hastalık, çekirge istilâsı, iç çekiÅŸmeler ve savaÅŸlarla da çok kötü günler yaÅŸamıştır. Kıbrıs ile ilgili bilgileri genel olarak yabancı yazarların kitaplarından almaktayız. Kıbrıs’ın en eski tarihi ile ilgili Türkçe Tarih Kitabı, yok denecek kadar azdır. GeçmiÅŸ yüzyıllarda, Hacı olmak için Filistin’e giden Hıristiyanların kutsal seyahat rotalarının üzerinde bir uÄŸrak yeri olması, Kıbrıs’ın kaderi üzerinde etkin rol oynamıştır. Uzak diyarlara yolculuk yapmanın zorlu bir serüven olduÄŸu o dönemlerde yazmaya, günlük tutmaya meraklı olanların gittikleri, uÄŸradıkları, gördükleri yer ve olayları anlatan anılarıyla mektupları, geçmiÅŸ tarihimizi öÄŸrenmemizde ciddi etken olmuÅŸtur. Onlardan, Kıbrıs’ın sosyal, ekonomik ve coÄŸrafik bilgileri üzerine geniÅŸ boyutlu bilgiler aldık… Excerpta Cypria, bu önemli bilgi taşıma rolünü üstlenen kitaplardan birisi, belki de en önemlisidir. Excerpta Cypria; Delaval Cobham’ın, M.Ö.23 yılından M.S 1866 yılına uzanan zaman sürecinde Kıbrıs’la ilgili çeÅŸitli yazılardan seçerek hazırladığı ve Kıbrıs tarihine zengin kaynak oluÅŸturduÄŸu deÄŸerli bir yapıttır. Ä°lk basımı, 1908 yılında Cambridge Üniversitesi tarafından yapılmıştır. Ä°ÅŸte; yıllardır nice araÅŸtırmacının yararlandığı bu kitaba ulaÅŸmak imkânı bulamayan tarihçi ve araÅŸtırmacılara ve Kıbrıs tarihi ile ilgilenenlere kaynak olacak bu kıymetli eseri, SAMTAY Vakfı, Türkçe’ye aktarma kararını aldı… Vakıf Kurucu üyemiz Ata Atun, Excerpta Cypria’nın yanında, en az onun kadar deÄŸerli olan ve bir yerde Cobham’ın boÅŸ bıraktığı yerleri tamamlayan Theophilus A. H. Mogabgab’ın Supplementary Excerpts on Cyprus isimli eserinin çevirisini de yaparak, bu iki kıymetli eseri kronolojik olarak harmanladı ve elinizdeki kitabı hazırladı. Samtay Vakfı, “dünü araÅŸtırarak bugüne, dün ve bugünü de yarınlara taşımak” ilkesi ve kararında Delaval Cobham’ın Excerpta Cypria isimli kıymetli eserinin Türkçe’sini bir bütün olarak Kıbrıs Türk Kültürü’ne kazandırmanın onurunu yaÅŸamaktadır…

Suna ATUN

SAMTAY Vakfı Başkan