ÖzgeçmiÅŸ ve Yayınlar

ÖNSÖZ

ARAÅžTIRMA, BELGELEME VE ÇEVÄ°RÄ° ne demektir?

Samtay Vakfı, 2005 yılı kitap yayım programı içerisinde yer alan ‘Milât Öncesinden Günümüze, Kıbrıs Tarihi Üzerine Belgeler’ kitabının I. cildini, yayım programına uygun olarak 2005 yılının başında okurlarına ulaÅŸtırdı. Åžimdi sıra II. cilde geldi. II. cildi de size programlanan zamanda ulaÅŸtırabilmekten çok mutluyuz. MaÄŸusa Yazıları’nın yayımlandığı 2001 yılı sonundan bugüne uzanan neredeyse dört yıllık süreç içerinde her sabah 05:00-07:30 saatleri arasında bıkmadan usanmadan çeviri yapıp, hiçbir hafta sonunu da ertelemeden, her hafta sonunun Cumartesi ve Pazar günleri tam gün olmak üzere, hafta içerisinde yapılan çevirilerin resim, harita, gravür ve dipnot araÅŸtırmaları üzerine çalıştım. Basit bir hesaplamayla, kesintisiz çalışılan ve neredeyse bin beÅŸ yüz günü aÅŸan bu yoÄŸun tempo sonrasında ortaya, toplamı 1,700 sayfaya ulaÅŸmış, tam adı ‘Milât Öncesinden Günümüze, Kıbrıs Tarihi Üzerine Belgeler’ veya kısaca KIBRIS TARÄ°HÄ° de diyebileceÄŸimiz üç ciltlik kaynak bir baÅŸvuru ürünü çıktı. Meraklılarının, kütüphanelerinde özenle koruyacaklarına yürekten inandığım ‘evlâdiyelik’ bir yeni ürün… Hayali olmayan ve tarihi belgelere dayalı bir KIBRIS TARÄ°HÄ°. Korkunç bir çalışma temposu ve sosyal yaÅŸamımdan büyük bir özveri sonucunda ortaya çıktı bu eser. Böylesi bir çalışma temposu için insanın arkasında bir güç olması gerekir. Ben bu gücü, eÅŸim SUNA ATUN’dan aldım. Kendisi de bir “AraÅŸtırmacı ve Yazar” olan eÅŸim, bana büyük bir anlayış göstererek her konuda destek oldu ve yeri geldiÄŸinde de katkı koydu. Kendisine teÅŸekkürü bir borç biliyorum. Çeviri yaparken her iki dili bilmek yetmemekte ve dil bilgisine ek olarak, her iki ulusun kültürünü, sosyal yapısını, mizah anlayışını, tarihini ve dini inançlarını da bilmek gerekmektedir. Çeviri çalışmalarımda, özgün metnin içeriÄŸine ve ruhuna sadık kalabilmek için çok çaba gösterdim. Ancak; bire bir çeviri yapılması mümkün olmayan kimi yerlerde de konuyla ilgili bilgimi kullanarak, içeriÄŸe en yakın olabilecek anlamın kazandırılmasına büyük bir dikkat ve özen gösterdim. Özgün metinlerin; 165 yazarın 15 dilde yazdıklarının çevirisi olması nedeni ile orijinalden Ä°ngilizceye çevirilen metinlerdeki bazı cümleler çok uzun olmuÅŸ, özne, sıfat ve fiilin yerleri deÄŸiÅŸmiÅŸ, yer yer Ä°ngilizce dil kurallarına tam olarak uymayan devrik cümleler kullanılmıştır. Bunların çevirisini yaparken, Türkçe dil kurallarına uyması ve anlaşılır olabilmesi için kimi cümleleri kısalttım, kimi yerlerde de bire bir çeviri yerine, cümlesel mana çevirileri yapmak zorunda kaldım. Bazen de konusal çeviriler yaptım. Ä°ngilizcesi belki de benden daha iyi olan kızım ASU ATUN, boÅŸ zamanlarını bana ayırmış ve günler süren bir çalışma ile kitap metnini dikkatli ve detaylı bir ÅŸekilde gözden geçirerek son düzeltmeleri yapmıştır. Kendisine bu özverili çalışmasından dolayı teÅŸekkürü bir borç biliyorum. Bu çevirideki hiçbir söz dizimi bana ait olmayıp, yazarına aittir. Özellikle OrtaçaÄŸ’da Türklerin hem karada hem de denizdeki üstünlüklerini hazmedemeyen ve Müslüman olmalarını da kabullenemeyen bazı yazarların kaleme aldıkları bazı aÅŸağılayıcı terimleri de elden geldiÄŸince özüne sadık kalarak yumuÅŸatmaya çalıştım. Belgesel nitelikli orijinal metinlerde, yazıldığı dönemin yerel yöre isimleri kullanılmıştır. Bu belgelerin içeriklerinde de her hangi bir resim, dipnot veya harita bulunmamaktadır. Bu günkü halleri ile, orijinal olarak kaleme alındıkları kendi dillerinde bile dipnotsuz olarak anlaşılmaları son derece zordur. Bu belgelerden yapılan çeviriler kendibaÅŸlarına günümüzde hiçbir mana ifade etmemektedir. Anlaşılabilir hale getirilmeleri için, yöre isimlerinin güncelleÅŸtirilmesi ve görsel bilgi kaynağı olabilmesi için de dipnotlarla, resimlerle ve haritalarla zenginleÅŸtirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle elinizdeki eserde ve diÄŸer ciltlerin her birinde yaklaşık olarak 500’e yakın dip not, 200’e yakın resim ve 20’e yakın da harita bulunmaktadır. Çeviriye ne kadar zaman harcadıysam, dipnot, resim ve harita araÅŸtırmasına da aynı zamanı harcadım. Konular ile ilgili bulabildiÄŸim harita, resim ve gravürleri kitabımda kullandım. Bulamadığım resimleri veya haritaları, kendi ellerimle çizdim ve bu 3 Ciltlik “KIBRIS TARÄ°HÄ°” adlı eseri, zevkle okunabilir hale getirmeye çalıştım. Tüm olumlu ve olumsuz eleÅŸtirileri ÅŸimdiden kabul ediyorum.

Prof. Dr. Ata ATUN

Araştırmacı, Yazar ve Akademisyen Ocak 2006, Mağusa