ÖNSÖZ

BU ESERÄ° NASIL HAZIRLADIM ?

SAMTAY Vakfı’nın (MaÄŸusa Tarihini AraÅŸtırma ve yazın Vakfı) misyonu özelde MaÄŸusa, genelde Kıbrıs ile ilgili araÅŸtırma yapmak ve kitap halinde yayımlamaktır.

KuruluÅŸ günlerimizde hedeflerimiz içine Kıbrıs Tarihi ile ilgi bir kitap hazırlamayı da koymuÅŸtuk. Uzun vadeli bir program yaptık ve bir makinenin diÅŸlileri gibi herkes kendi yeteneklerini ortaya koydu ve çalışmaya baÅŸladık. Hedefim, öncelikle (1908 yılında ya­yımlanmış) Excerpta Cypria gibi, Kıbrıs’ın çok eski tarihini anlatan kitapları Türkçeye çevirerek arÅŸivlerimize kazandırmaktı. Yabancı dil yeteneÄŸim, karakalem çizgim, mühendislik bilgim, Hıristiyanlığı ayinlerde okunan ila­hilere kadar derinlemesine etüt etmiÅŸ olmam ve bir iÅŸi inatla bıkmadan sonuçlandıran karakterim, böylesine zahmetli bir iÅŸi sonuçlandırabilmemde büyük etken oldu. Çeviri çalışmalarımın ilk ürünü, bir MaÄŸusa'lı Vakıf olmamız nedeniyle yapıtın MaÄŸusa ile ilgili bölümlerinin anlatıldığı “MaÄŸusa Yazıları” oldu. Ardından Milât Öncesinden Günümüze, Kıbrıs Tarihi Üzerine Belgeler’ veya kısaca KIBRIS TARÄ°HÄ°’nin 1. ve 2. ciltleri geldi. Adı geçen kitaplardan yararlanarak “Kıbrıs’ın 2500 Yıllık Yer Ä°simleri” adlı yapıtım doÄŸdu. Adına artık “Külliye” dememiz gereken bu kitapları, beÅŸ yıl­lık süreç içerinde hemen hemen her sabah bıkmadan ve usan­madan 05:00-07:30 saatleri arası ile Cumartesi ve Pazar günleri de tam gün çalışarak hazırlayabildim. Korkunç bir çalışma tem­posu ve sosyal yaÅŸamımdan büyük bir özveri sonucunda ortaya çıktı bu eser. Basit bir hesaplamayla, kesintisiz çalışılan ve neredeyse bin beÅŸ yüz günü aÅŸan bu yoÄŸun tempo sonrasında ortaya, toplamı 1,700 sayfaya ulaÅŸmış, tam adı ‘Milât Öncesinden Günümüze, Kıbrıs Tarihi Üzerine Belgeler’, üç ciltlik kaynak bir baÅŸvuru ürünü olarak çıktı. Toplamda 5 cilt olan bu çalışmam, tarihi belgelere dayalı gerçek bir KIB­RIS TARÄ°HÄ° olarak kütüphanelerdeki ve evlerdeki yerlerini alacaktır. Kıbrıs Tarihi’nin 2.ci cildinde, LefkoÅŸa ve MaÄŸusa kalelerinin Osmanlılar tarafından kuÅŸatılması ve fethedilmesi ile ilgili olarak Venedik yandaÅŸları tarafından kaleme alınan anlatılar yer al­maktadır. Üçüncü cilde bir Osmanlı’nın anılarını da kattım. "1570 LefkoÅŸa ve 1571 MaÄŸusa kuÅŸatmalarını yaÅŸayan Piri Efen­dinin o günlerde kaleme aldığı ve aradan 192 yıl geçtikten sonra 21 AÄŸustos 1763 tarihinde Kıbrıs Mevlevihanesi Åžeyhi Mehmet Arif Dede’nin, eserdeki yazım ve anlatım yanlışlarını düzelterek tarihimize kazandırdığı “Kıbrıs Tarihçesi” adlı eser."

“Kıbrıs Tarihçesi”ni, Osmanlıcadan günümüz Türkçesine çeviren AraÅŸtırmacı –yazar Harid Fedai’nin izni ile “Fethiye-i Ce­zire-i Kıbrıs” adlı kitabından aynen alıp, ilgili resim ve dip notları da ekleyerek bu kitaba koydum. Amacım, tarihe meraklı okuyu­cuların, LefkoÅŸa ve MaÄŸusa kuÅŸatmaları hakkında farklı uluslar­dan bilgi edinmeleridir. Sayın Harid Fedai’ye teÅŸekkürü bir gö­nül borcu bilirim. Bu eserdeki hiçbir söz dizimi bana ait olmayıp, yazarına aittir. Özellikle tarih boyunca Türklerin hem karada hem de de­nizdeki üstünlüklerini hazmedemeyen ve Müslüman olmalarını da kabullenemeyen bazı yazarların kaleme aldıkları bazı aÅŸağı­layıcı terimleri de elden geldiÄŸince özüne sadık kalarak yumu­ÅŸatmaya çalıştım. Belgesel nitelikli olan orijinal metinlerde, yazıldığı dönemde geçerli olan yerel yöre isimleri kullanılmıştır ve içeriklerinde de her hangi bir resim, dipnot veya harita bulunmamaktadır.

Geçen yıllar ve deÄŸiÅŸen koÅŸullar nedeni ile yöre isimlerinin en az birkaç kez deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ olmasından dolayı, geçen olayları dipnotsuz, haritasız veya resimsiz olarak anlamak neredeyse olanaksızdır. Bu nedenle elinizdeki eserde ve diÄŸer ciltlerin her birinde yaklaşık olarak 500’e yakın dip not, 200’e yakın resim ve 20’e yakın da harita bulunmaktadır. Eserin kaleme alınması için ne kadar zaman harcadıysam, dipnot, resim ve harita araÅŸtırmasına da aynı zamanı harcadım. Konular ile ilgili bulabildiÄŸim harita, resim ve gravürleri kita­bımda kullandım. Bulamadığım resimleri veya haritaları, kendi ellerimle çizdim ve bu 3 Ciltlik “KIBRIS TARÄ°HÄ°” adlı eseri, zevkle okunabilir hale getirmeye çalıştım. Tüm olumlu ve olumsuz eleÅŸtirileri ÅŸimdiden kabul ediyo­rum. Prof. Dr. Ata ATUN Ocak 2007, MaÄŸusa