KIBRIS TÜRK HALK EDEBİYATINDA

DESTANLAR VE AĞITLAR

ÜZERİNE BİLGİLER-BELGELER-ARAŞTIRMALAR

Cilt II

Ebat : 13.5 x 19.5 cm    335 Sayfa

Yazarlar : SUNA ATUN - BÜLENT FEVZİOĞLU

Fiyatı :

Kıbrıs      : 19 YTL

(14 YTL +   5 YTL Posta)

Yurt Dışı : 27 YTL

(14 YTL + 13 YTL Posta )

İÇİNDEKİLER

Mahmut İSLÂMOĞLU

Önsöz : .......................................................................................... ı

Suna ATUN

Destanlar ve AĞITLAR

2’nci Kitabımız Üzerine  : .................................................................. ıx

Yazar :                                                                                   Sayfa :

Oğuz YORGANCIOĞLU :

Destanlar Ve Topluma Yaptıkları Etkiler : .................................. 1

Resim - (Mehmet Ahmet Bulli (Kaymakam), Hasan Osmanis (Aynikolalı) ve Hüsnü Salih (Yerovasalı) : ............................... 30

Bülent FEVZİOĞLU - Ahmet KARAMAN :

Dillerde, Destanlarda, Oyunlarda

Yüz Yıllık Bir Öykü : “Hasanbulliler” : ................................... 31

Resim – (Ahmet Karaman-Hüseyin Osman Çokbilen) : ........... 38

İsmail BOZKURT :

19. Yüzyıl Sonunda

Kıbrıs’ta Bir Eşkiyalık Olayı : Hasanbulliler : .......................... 49

Haşmet M. GÜRKAN :

Hasanbulliler Destanlarda : ........................................................ 59

Hristodulos ÇAPURA :

(Türkçeye Çeviri : Burhan MAHMUDOĞLU)

Hasanbullilerin Türküsü : ........................................................... 60

Resim - (Rumca destanın giriş bölümü) .................................... 61

Resim- (Çağdaş Halk Dansları Ekibinin oyun broşürü) ............ 74

Sevilay SADIKOĞLU :

Çağdaş Halk Dansları Topluluğu

Ve “Hasanbulliler Destanı” : ...................................................... 75

Resim- (Y. İsmailoğlu’nun ‘Hasanbulliler’ kitabının kapağı) ... 78

Hasanbulliler Destanı : ............................................................... 79

Resim - (Hasanbulliler Destanı’ndan bir sahne) ........................ 80

Resim - (Cyprus Gazette’de ‘Hasanbulliler’ haberi) ................. 88

Bekir KARA :

Hasanbulliler Yeniden Yargılanmalı : ....................................... 99

Resim – ( Hasanbulliler Destanı’ndan bir sahne) : .................. 102

Harid FEDAİ :

‘Eski Basınımızdan’ Dr. Behiç Davası : .................................. 105

Resim - (Fatma Hanım’ın babaevi’ndeki çocukluğu) .............. 109

Resim - (Dr. Behiç Bey) .......................................................... 111

1924 Yılında, Yüksek Mahkeme’nin Valiye Sunduğu

İngilizce Raporun Türkçe Çevirisi : ......................................... 122

Resim - (Behiç Bey’in idamını onaylayan İngilizce belge) ..... 124

Ahmet BABACAN :

Dr. Behiç’in Destanı : .............................................................. 125

Dr. Behiç Destanı’na Açıklamalar : ......................................... 141

Fatma MUSA :

Behiç Bey Türküsü (Nota) : ..................................................... 142

Resim - ‘Cinayet Kurbanı Kadınlar’ adlı kitap kapağı : .......... 144

Mustafa DOĞRUSÖZ :

İngiliz Adaleti : ........................................................................ 145

O Mahalleden Bir Daha Geçmedim : ....................................... 147

Resim - (Harid FEDAİ) ............................................................ 150

Âşık Kenzi’nin Hayatı : ........................................................... 151

Dâsitân-ı Atina (1) : ................................................................. 155

Dâsitân-ı Atina (2) : ................................................................. 162

Dâsitân-ı Mesalong : ................................................................ 167

Dâsitân-ı Ser-Güzeşt : .............................................................. 172

Mahmut İSLÂMOĞLU :

Türk Dili - Türk Halk Edebiyatı’nın

Kıbrıs Rum Halk Edebiyatı Üzerindeki Etkileri : .................... 179

Resim - (Mahmut İslâmoğlu) ................................................... 182

Tercüman Destanı : .................................................................. 204

Resim - (Tercüman Destanı’na konu olan Hristofaci) ............. 106

Fadıl Niyazi KORKUT :

Tercüman Destanı : .................................................................. 207

Alacaklı İle Verecekli’nin Destanı : ......................................... 209

Ahmet Şükrü ESEN :

(Anadolu Destanları)

Alacaklı İle Borçlu Destanı : .................................................... 213

Gül ÖZTEK :

Cambaz Ali Destanı : ............................................................... 215

Resim – (Halkbilimi Dergisi’nin Kapağı) : .............................. 218

Mustafa GÖKÇEOĞLU :

Yaş Destanları

İki Destan Varyasyonunun (Çeşitlemesinin)

Düşündürdükleri : .................................................................... 219

Türkiye Yaş Destanı : .............................................................. 221

Kıbrıs Yaş Destanı : ................................................................. 222

Hüseyin NEBİH – Nazan BELEDOĞLU :

Yaş Destanı : ............................................................................ 229

Kıbrıs Yaş Destanı : ................................................................. 230

Resim (Fadıl Niyazi Korkut) .................................................... 236

Oğuz YORGANCIOĞLU :

Okul Destanı : .......................................................................... 233

Mahmut İSLÂMOĞLU :

Çoban Yusuf’un Ağıtı : ............................................................ 235

Resim - ....................................

Mehmet Derviş Efendi’nin “Ariza” Destanı : .......................... 249

Harid FEDAİ :

Tesalya Savaşına Dair Bir Destan : .......................................... 258

Ahmet TEVFİK :

Destan : .................................................................................... 263

Resim – (Kokonoz gazetesinin birinci sayfası) : ...................... 276

Hayır Etmezin Destanı : ........................................................... 279

Mustafa GÖKÇEOĞLU :

Lokumcu Ömer Türküsü – Lokumcu Ömer Ağıdı : ................ 282

Resim : ..................................................................................... 286

Şevket ÖZNUR :

Kıbrıs Türk Halk Edebiyatı Destanlarında İşlenen

Maddi Unsurlar : ...................................................................... 287

Kıbrıs Türk Halkbilimi Çalışmalarıyla

Destanlarımıza ve Ağıtlarımıza Emek Verenlerimiz : ............. 306

·        Mahmut İslâmoğlu : .......................................................... 307

·        Mustafa Gökçeoğlu : ......................................................... 312

·        Tuncer Bağışkan : .............................................................. 317

·        Bülent Fevzioğlu : ............................................................. 319

·        Suna Atun : ........................................................................ 323

Resim – Samtay Vakfı Yayınları : ........................................... 326

Yararlanılan Kaynaklar :

·        Kitaplar : ............................................................................ 327

·        Bildiriler : .......................................................................... 329

·        Gazeteler – Dergiler : ........................................................ 330

·        Ansiklopediler ve Sözlükler : ............................................ 331

ÖNSÖZ

Değerli okurlar;

Elinizin altında tuttuğunuz bu yapıt, yine Samtay Vakfı yayını olup, Samtay Vakfı yayınlarının üçüncü kitabında olduğu gibi ko-nu yine “Destanlar”.

Türkçe ve Rumca olarak kaleme alınmış bu destanlarda, geç-mişe ait Kıbrıs yaşamından önemli çizgilerin yer aldığı gözlemle-nir.

Bu nedenle Kıbrıs sosyal yaşamına da ışık tutan bu yapıtların günümüze kadar ulaştırılmasında emeği geçen tüm bireyleri tak-dir etmemek yanlış olur kanısındayım.

Sevgili okurlar;

Şurası da unutulmamalıdır ki, bilhassa son yıllarda çeşitli ne-denlerle yozlaşma artmakta, öz kültür değerlerimiz hızla yok ol-maktadır. Bundan dolayıdır ki, eli kalem tutanların hiç zaman kaybetmeden bize ait bu değerleri gün ışığına çıkarmaları artık bir zorunluluk halini almıştır.

Her konuşmamda iftiharla belirttiğim gibi, sayıca küçük olma-mıza rağmen kültürel zenginliklerimiz öylesine çok, öylesine renk-li ki, başka küçük toplumlarda bunu görmek imkânsızdır.

Sayın okurlar;

‘Kültür’ dendiği zaman, bunun belgesi gerekir.

Belge olarak da, bu alanda ortaya konan yapıtlar ilk akla ge-lenlerdir.

Çağdaş uluslar arasındaki saygın yerimizi almak istiyorsak, bunun en önemli yolu bu tür yayınlardan geçmektedir.

Çağımız bilgisayar çağı, internet çağıdır. Bu modern teknoloji sayesinde bu yapıtlar ve ihtiva ettikleri bilgilerle tüm uygar ulus-ların evlerine kadar kültür değerlerimizi ulaştırmak mümkündür. Bu yapıtlarla dünya uluslarına “Biz de varız” demek olanağı var-dır.

Büyüklerimizin dediği gibi, “Âlim unutur, kalem unutmaz” sözlerini hiçbir zaman akıldan çıkarmadan bildiklerimizi, kültürü-müz adına kaleme alarak ebedileştirelim.

Özellikle kendi alanlarında her biri bir değer olan yazarları-mızdan örneklerle bezenmiş bu eserin değerinin bir o kadar daha arttığını belirtmeme, bilmem gerek var mı ?

Kültür hazinemizden sunduğu renkli örneklerle bizleri eskinin unutulan günlerine götüren bu yapıtın, bu alanda çalışma yapa-cak olanlara rehberlik edeceğinden asla şüphem yoktur.

Çok kısa bir dönemde kitaplıklarımıza değerli yapıtlar kazandıran Samtay Vakfı’na ve onun değerli yazarları Sayın Suna Atun ve Sayın Bülent Fevzioğlu’na ne kadar teşekkür etsek azdır.

Kendilerini, kültürümüz adına saygıyla selâmlarım.

 Mahmut İSLÂMOĞLU

Araştırmacı – Yazar