MÝLAT ÖNCESÝNDEN GÜNÜMÜZE

KIBRIS TARÝHÝ

ÜZERÝNE BELGELER

Cilt 1

Ebat : 16.5 x 24 cm    528 Sayfa

Yazarlar : Prof. Dr. ATA ATUN
 e-mail : samtay@kibris.net   veya  ata.atun@atun.com                            Ana Sayfa 

Fiyatý :

Kýbrýs      : 30 YTL

(25 YTL +   5 YTL Posta)

  

Yurt Dýþý : 38 YTL

(25 YTL + 13 YTL Posta )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ÝÇÝNDEKÝLER

Neden Çeviri Kitap ?

SUNA ATUN ………………………………………………………..…. xi

 

Þimdilik, Elde Var Bir !

Doç. Dr. Ata ATUN : ……………………..…………………….… xiii

 

BELGE YAZARLARI

 

Yazar  Sayfa                                                                             

 

Pindar …………………………………………………………….  1

“Sekizinci Nemea’lý Lirik Nazým” : M.Ö.502

 

Euripides ……..…………………………………………………. 2

“Helen” : M.Ö.412

 

Strabo ………….………….…….……………………………….  6

“Coðrafya” : M.Ö.23

 

Pomponius Mela ……………………………………………… 16

“Kronograf” : M.S.40-41

 

Claudius Ptolemaeus ………………………………………. 17

“Geographice Hypegesis” : M.S.140

 

Jallal-ud-din Us-Suyuti …..……………………………….. 19

“Halifelerin Tarihi” : M.S.647

 

Willibald ………………………………………………………… 23

“Yaptýðý Seyahatler” : M.S.721-727

 

Shams Al din Muqaddasi …………………………………   24

“Suriye’nin tanýmý” : M.S.985

 

Saewulf ………………………………………………………….   25

“Kiþisel Anlatý” : M.S.1102

Ýbn Al-Qalanisi ….…………………………………………….  27

“Ýbn Al-Kalanisi’nin Günlüðü” : M.S.1136-1137

 

Benjamin of Tudela …………………………………………   28

“Filistin’deki Ýlk Seyahatler” : M.S.1160

 

Roger de Hoveden ……………………………...……………… 29

“Haçlý Seferi” : M.S.1191

 

Richard Devizes ………………………………………………   40

“Haçlýlarýn Günlüðü” : M.S.1191 ve 1192

 

Geoffrey de Vinsauf …………………………………………   45

“I’nci Richard ve Beraberindekilerin Kutsal Topraklar’a

Yaptýklarý Yolculuðun Notlarý” : M.S.1191 ve 1192

 

Benedict of Peterborough …………………………………   68

“Peterboro Baþkeþiþi” : M.S.1191-1193

 

Neophytus ……………………………………………………… 77

“Kýbrýs’ýn Talihsizlikleri Hakkýnda” : M.S.1196

 

W. Von Oldenburg ……………………………………………   83

“Oldenburg’lu Wilbrandi’nin Uzun Seyahati” : M.S.1211

 

John, Lord de Joinville ……………………………………   89

“Hatýralar” : M.S.1248

 

Dante Alighieri ……………………………………………….   106

“Cennet Bahçesi” : M.S.1285-1310

 

Hovhannes ve Yeritsantz ………………………………….  108

“Ermeni Metinleri” : M.S.1305,1312,1317

 

John Maundeville ……………………………………………   110

“Yolculuk ve Seyahat” : M.S.1322

 

Chevalier de la Tour Landry …………………………… 112

“Bayanlarýn Davranýþ El Kitabý” : M.S.1324

Muntaner ………………………………………………………. 115

“Günlük Olaylar Kaydý” : M.S.1325-1330

 

Wilhelm Von Boldensele …………………………………..   117

“Kutsal Topraklar Günlüðü” : M.S.1333

 

Jacobus de Verona …………………………………………. 120

“Ýsimsiz” Gezi Notlarý : M.S.1335

 

Ludolf Von Suchen …………………………………………. 125

“Kýbrýs Adasýnýn Tarihi” : M.S.1336

 

Adý Bilinmeyen Ýngiliz Yazar ………………………….. 134

“Kutsal Topraklar’a Yapýlan Yolculuðun Tutanaklarý” :

M.S.1344-1345

 

Giovanni Villani ………………………………………….….   140

“Fiorentina Günlüðü” : M.S.1354

 

Sir Thomas Gray ………………………………………….… 144

“Günlük Olaylar Basamaklarý” : M.S.1361

 

Jean Froissart ………………………………………………..   145

“Joan Froissart’ýn Günlüðü” : M.S.1362-1400

 

Sabellico ………………………………………………………. 148

“Venedik Tarihi” : M.S.1364

 

Geoffrey Chaucer ………..…………………………………. 173

“Canterbury Hikâyeleri” : M.S.1369

 

Jean d’Arras – La Couldrette ………………………….. 174

“Melusine” : M.S.1382

 

John Capgrave ……………………………………………….    190

“Ýngiltere’nin Günlüðü” : M.S.1417

 

Rieter Ailesi ………………………………………………….. 208

“Rieter Ailesinin Tuttuklarý Notlar” . M.S.1384-1608/9

Nicolai de Marthono ………………………………………. 213

“Resmi Kayýt Defteri Yazýcýsý (Noter)

Nicolai de Marthono’nun Kutsal Topraklar’a Yaptýðý

Uzun Seyahat” : M.S.1394

 

O. D’anglure ………………………………………………….. 229

“Kýbrýs Adasý Tarihi” : M.S.1395-96

 

Enguerrand de Monstrelet ………………………………. 233

“Günlük” : M.S.1409-1444

 

De Caumont …………………………………………………… 253

“Kudüs’e Uzun Seyahat” : M.S.1420

 

Bertrandon de la Brocquierre …………………………..   256

“Anlatýlar” : M.S.1432

 

Dhaheri (Þahin el Dhaheri) ………………………………  264

“Memlük Ýmparatorluðu’nun Kýsaltýlmýþ Coðrafik ve

Politik Tarihi” : M.S.1427-1428

 

Eneo Silvio de Piccolomini …………………………….…  275

“Eneo Silvio’nun Tüm Eserleri” : M.S.1427

 

Pero Tafur ………………………………………………………   300

“Pero Tafur’un Dünyanýn Deðiþik Yerlerine Yaptýðý

Yolculuk” : M.S.1435-1439

 

Jorg Von Ehingen …………………………………………… 308

“El Yazmasý” : M.S.1455

 

William Wey …………………………………….………………313

“Gezi Notlarý” : M.S.1458

 

Gabrielle Capodilista …………………………………….. 314

“Kutsal Topraklar’ý Gezi Notlarý” : M.S.1458, 1485

 

Breytkopf ……………………………………………………… 316

“Mükemmel Türk Padiþahý ile Yapýlan Yazýþmalarýn

Ýçinde Geçenler” : M.S.1460

 

Barbaro ………………………………………………………... 319

“Mektuplar” : M.S.1471

 

Felix Faber ……………………………………………………. 326

“Kutsal Topraklar’da, Arabistan’da ve Mýsýr’da Dolaþma

ve Uzun Seyahat” : M.S.1480-1483

 

Paul Walther ……………………………………………..….. 356

“Kutsal Topraklar’da (Sina Daðý’nda) ve Hem de

Azize Katerina Manastýrý Gezi Notlarý” : M.S.1482

 

Pietro Bembo …………………………………………………. 363

“Venedik Tarihi” : M.S.1488

 

Pietro Casola ………………………………………………… 374

“Rahip Pietro Casola’nýn Kudüs’e Hac Ziyareti :

M.S.1494

 

Fra Francesco Suriano …………………………………..  390

“Kutsal Topraklar’ýn Bilimsel Ýncelemesi” : M.S.1484

 

Bartolommeo Zamberti ……………………….……………  394

“Kýbrýs Adasý” : M.S.1485

 

Nicole Huen …………………………………………………… 396

“Uzun Seyahat” : M.S.1487

 

Frate R. P. Noe ………………………………………………. 402

“Venedik’ten Kutsal Topraklar’a ve Sina Daðý’na

Yolculuk” : M.S.1488

 

Martin Von Baumgarten …………………………………. 404

“Yolculuklar” : M.S.1508

 

Jacques Le Saige …………………………………………… 409

Kudüs’e Yapýlan Hac Ziyareti” : M.S.1518

 

“Yüz Eski Hikâye” (Anonim) ….………………………….. 424

“Roman” : M.S.1521

 

Benedetto Bordone ………………………………….……….  425

“Kýbrýs Adasý” : M.S.1528

 

Denis Possot …………………………………….……………..  430

“Notlar” : M.S.1533

 

Greffin Affagart ………………………….…………………..   439

“Kutsal Topraklar ile Ýlgili Anlatým” : M.S.1534

 

Jodicus De Meggen ………………………………….……….  441

“Lüzern Patriði Meggenli Jodicus’un

Kudüs’e Uzun Seyahati” : M.S.1542

 

 

Kelime Dizini ………………………….………………….…..   477

 

Resim Dizini ………………………….………………………..  501

 

Harita Dizini ………………………….…………………..…..  505

 

Kaynakça ………………………….……………………….…..   507

 

Referans Kitaplarý Kodlamasý…….…………..………..  515

 

Ata ATUN ………………………….………………………..…..   517

Özgeçmiþ ve yayýnlar

 

ÖNSÖZ

 

NEDEN ÇEVÝRÝ KÝTAP ?

 

Kýbrýs, tarihi boyunca pek çok ülkenin egemenliði altýna girmiþtir.

Bunun en büyük nedeni, coðrafi konumudur.

Anadolu, Suriye, Mýsýr ve Doðu Akdeniz ticaret yollarý üzerinde olmasý  nedeniyle, en eski çaðlardan itibaren önemi kabul görmüþtür. Pek çok devletin ada üzerinde egemenlik kurma emelleri, coðrafi öneminden ileri gelmiþtir.

Genellikle Doðu Akdeniz’de egemen olan ülkelerin eline geçmiþ, korsanlarýn istilasýna uðramýþ, komplolar, siyasi entrikalar yaþamýþtýr...

Milat Öncesi yýllardan, 1960 Baðýmsýz Kýbrýs Cumhuriyeti kuruluncaya dek, geçen tarih süreci içerisinde  pek çok  ülke yönetimine girmiþtir…

Sýralayacak olursak; Mýsýrlýlar, Hititler, Fenikeliler, Asurlular, Persler, Ýyonyalýlar, Pitolemeler, Romalýlar, Bizanslýlar, Lüzinyanlar, Venedikliler, Osmanlýlar ve Ýngilizler, uzun veya kýsa sürelerle Kýbrýs adasýnýn sahibi olmuþlardýr. Doðal olarak bu milletlerin kültür ve medeniyetleri de, Kýbrýs adasý üzerinde iz býrakmýþtýr. 

Kýbrýs; uzun tarihi içerisinde çok büyük zenginlik ve refah içinde yaþadýðý gibi,  kimi zaman kýtlýk, hastalýk, çekirge istilâsý, iç çekiþmeler ve savaþlarla da çok kötü günler yaþamýþtýr.

Kýbrýs ile ilgili bilgileri genel olarak yabancý yazarlarýn kitaplarýndan almaktayýz. Kýbrýs’ýn en eski tarihi ile ilgili Türkçe Tarih Kitabý, yok denecek kadar azdýr. 

Geçmiþ yüzyýllarda, Hacý olmak için Filistin’e giden Hýristiyanlarýn kutsal seyahat rotalarýnýn üzerinde bir uðrak yeri olmasý, Kýbrýs’ýn kaderi üzerinde etkin rol oynamýþtýr. Uzak diyarlara yolculuk yapmanýn zorlu bir serüven olduðu o dönemlerde yazmaya, günlük tutmaya meraklý olanlarýn gittikleri, uðradýklarý, gördükleri yer ve olaylarý anlatan anýlarýyla mektuplarý, geçmiþ tarihimizi öðrenmemizde ciddi etken olmuþtur. Onlardan,  Kýbrýs’ýn sosyal, ekonomik ve coðrafik bilgileri üzerine geniþ boyutlu bilgiler aldýk… Excerpta Cypria, bu önemli bilgi taþýma rolünü üstlenen kitaplardan birisi, belki de en önemlisidir. 

  Excerpta Cypria; Delaval Cobham’ýn, M.Ö.23 yýlýndan M.S 1866 yýlýna uzanan zaman sürecinde Kýbrýs’la ilgili çeþitli yazýlardan seçerek hazýrladýðý ve Kýbrýs tarihine zengin kaynak oluþturduðu deðerli bir yapýttýr. Ýlk basýmý, 1908 yýlýnda Cambridge Üniversitesi tarafýndan yapýlmýþtýr.

Ýþte; yýllardýr nice araþtýrmacýnýn yararlandýðý bu kitaba ulaþmak imkâný  bulamayan tarihçi ve araþtýrmacýlara ve Kýbrýs tarihi ile ilgilenenlere kaynak olacak bu kýymetli eseri, SAMTAY Vakfý, Türkçe’ye aktarma kararýný aldý…

Vakýf Kurucu üyemiz Ata Atun, Excerpta Cypria’nýn yanýnda, en az onun kadar deðerli olan ve bir yerde Cobham’ýn boþ býraktýðý yerleri tamamlayan Theophilus A. H. Mogabgab’ýn Supplementary Excerpts on Cyprus isimli eserinin çevirisini de yaparak, bu iki kýymetli eseri kronolojik olarak harmanladý ve elinizdeki kitabý hazýrladý. 

Samtay Vakfý, “dünü araþtýrarak bugüne, dün ve bugünü de yarýnlara taþýmak” ilkesi ve kararýnda Delaval Cobham’ýn Excerpta Cypria isimli  kýymetli eserinin Türkçe’sini bir bütün olarak Kýbrýs Türk Kültürü’ne kazandýrmanýn onurunu yaþamaktadýr…

                                                                            

 

                                                                                         Suna ATUN

                                                                                         SAMTAY Vakfý

                                                               Baþkan