MİLAT ÖNCESİNDEN GÜNÜMÜZE

KIBRIS TARİHİ

ÜZERİNE BELGELER

Cilt 2

Ebat : 16.5 x 24 cm    594 Sayfa

Yazarlar : Prof. Dr. ATA ATUN

Fiyatı :

Kıbrıs      : 30 YTL

(25 YTL +   5 YTL Posta)

Yurt Dışı : 38 YTL

(25 YTL + 13 YTL Posta )

İÇİNDEKİLER

Araştırma, Belgeleme ve Çeviri ne demektir?

Prof. Dr. Ata ATUN : …………………..…….…………………. ix

BELGE YAZARLARI

Yazar                                                     Sayfa  

Grikor ……………………………………………………….……. 1

“El yazması” : M.S.1547

Anthoine Regnault ……………………….………………….. 7

“ Kudüs’teki Kutsal mezara ve Kutsal Toprakların diğer

  yerlerine yapılan deniz aşırı seyahat hakkında bilgi-

  ler”: M.S.1549

Zaccheria Lilio Vicentino .…………………….………….. 14

“ Zaccheria Lilio Vicentino’nun Dünyanın kısa tanımı”: M.S.1551

Adı bilinmeyen Yahudi …….………………………………. 16

“ Filistin’den mektuplar” : M.S.1551

John Locke ……………………….…………………………….. 19

“ Bay John Locke’nin Kudüs’e seyahati” : M.S.1553

Ghoukas (Lukas) …..……………….………………………… 32

“ Ermenice Eski el Yazması notlar” : M.S.1560

Elias of Pesaro ………………………………………………...          36

“ Coğrafya Dergisi” : M.S.1563

Christophori Füreri ………………………………………….. 46

“ Haimendorf’lu Christophori Füreri’nin Seyahatnamesi”: M.S.1566                                                                                 

Türk Amiralinin Sekreteri…………………………………. 55

“ Osmanlı arşivinden, Lala Mustafa Safet’in Divan efendilerinden birinin notları” : M.S.1570-71

Laurence Aldersey ….…………………………………………         65

“ Anıları kendisi tarafından kaleme alındı ve yazıldı” : M.S.1581

Fabriano Falchetti ……………………………………………         69

“ Venedik Duçe’sine Mektup” : M.S.1570, 9 Eylül

Gio Sozomeno ………………………………………………..… 73

“ 1570 yılında Kıbrıs Krallığında Türkler ile Lefkoşa’da yapılan savaşın öyküsü” : M.S.1570

Giacomo Diedo ………………………………………………… 88

“ Kuruluşundan 1747 yılına dek Venedik’in Tarihi” :

  M.S. 22 Temmuz – 9 Eylül, 1570

Paolo Paruta …………..………………………………………   110

“ Kıbrıs savaşının Öyküsü” : M.S.1570

Etienne de Lusignan …………………………………..……  170

“ Korografya” : M.S.1573

Fra Angelo Calepio ………………………………………….   180

“ Korografya” : M.S.1573

Tomasso Porcacchi ……………………………………….…   276

“ Dünyanın en ünlü adası” : M.S.1570-76

M. de Villamont ……………………………………………… 298

“ Eski Zaman Gezgini” : M.S.1588-9

Andre Thevet …………………………………………………. 317

“ Levant’ın Kozmografyası” : M.S.1575

Girolamo Dandini …………….……………………………. 323

“ Papa’nın Elçisinin, Lübnan Dağındaki Maronitlere

  Özel Ziyareti” : M.S.1596

Fynes Moryson …………………………………………..…… 333

“ Seyahatname” : M.S.1596

Joannes Cotovicus ……………………..……………………   337

“ Yazar Joannes Cotovicus’un Kudüs ve Suriye Seyahatnamesi” : M.S.1598

William Lithgow ……………………………………………..   375

“ Ondokuz yıllık uzun seyahatteki ıstırap verici gezi-

  lerin ve az rastlanan maceraların tümünün anlatımı” :

  M.S.1609-1621

George Sandys ………………………………………………..   383

“ M.S.1610 yılında başlayan seyahatin hikayesi” : M.S.1610

Henry de Beauvau …………………………………….……. 393 “  Manonville ve havalisi Baron’u Ulu ve Kudretli Bey-

efendi Henry de Beauvau tarafından Levant’a yapılan seyahat ile ilgili günlük kayıt : M.S.1604

Pietro Della Valle ……………………………………………   397

“ Dostane Mektupla” : M.S.1625

Stochove ……………………………………………………….. 411

“ Sur de Stokhov (beyefendisinin) 1630, 1631, 1632,

  1633 yıllarına ait gezisinin gerçekleri” : M.S.1631

Synaxaria …………………………………………………..….   418

“ Ortodoks Kilisesinin Azizleri ve onların anma günleri”

Noel Dominique Hurtrel …..…………………………….…  453

“ Kudüs seyahati” : M.S.1670

Paul Ricaut ……………………………………..……………..   457

“Rum ve Ermeni Kiliselerinin bu günkü durumu,

  Milattan sonra 1678” : M.S.1678

Sabellico ………………………………………………….…….   148

“Venedik Tarihi” : M.S.1364

Cornelis Van Bruyn ………..……………………………..…  461

“Seyahatleri” : M.S.1683

Dr. John W. Heyman ………………………………………..   483

“ Avrupa’nın bir kısmı, Anadolu, Ege adaları, Suriye,

  Filistin, Mısır, Sina dağı vb yerlerin içinden seyahat” :

  M.S.1723

Richard Pococke ……………………………………………..   499

“ Doğu’nun ve bazı diğer ülkelerin tanımlaması” : M.S.1783

Kelime Dizini ………………………….………………….…..   553

Resim Dizini ………………………….………………………..  575

Harita Dizini ………………………….…………………..…..  580

Kaynakça ………………………….……………………….…..   581

Referans Kitapları Kodlaması…….…………..………..  589

Ata ATUN ………………………….………………………..…..   591

Özgeçmiş ve yayınlar

ÖNSÖZ

ARAŞTIRMA, BELGELEME VE ÇEVİRİ

ne demektir?

Samtay Vakfı, 2005 yılı kitap yayım programı içerisinde yer alan ‘Milât Öncesinden Günümüze, Kıbrıs Tarihi Üzerine Belgeler’ kitabının I.ci cildini, yayım programına uygun olarak 2005 yılının başında okurlarına ulaştırdı.

Şimdi sıra II.ci cilde geldi. II.ci cildi de size programlanan zamanda ulaştırabilmekten çok mutluyuz.

Mağusa Yazıları’nın yayımlandığı 2001 yılı sonundan bugüne uzanan neredeyse dört yıllık süreç içerinde her sabah 05:00-07:30 saatleri arasında bıkmadan usanmadan çeviri yapıp, hiçbir hafta sonunu da ertelemeden, her hafta sonunun Cumartesi ve Pazar günleri tam gün olmak üzere, hafta içerisinde yapılan çevirilerin resim, harita, gravür ve dipnot araştırmaları üzerine çalıştım. 

Basit bir hesaplamayla, kesintisiz çalışılan ve neredeyse bin beş yüz günü aşan bu yoğun tempo sonrasında ortaya, toplamı 1,700 sayfaya ulaşmış, tam adı ‘Milât Öncesinden Günümüze, Kıbrıs Tarihi Üzerine Belgeler’ veya kısaca KIBRIS TARİHİ de diyebileceğimiz üç ciltlik kaynak bir başvuru ürünü çıktı. Meraklılarının, kütüphanelerinde özenle koruyacaklarına yürekten inandığım ‘evlâdiyelik’ bir yeni ürün… Hayali olmayan ve tarihi belgelere dayalı bir KIBRIS TARİHİ.

Korkunç bir çalışma temposu ve sosyal yaşamımdan büyük bir özveri sonucunda ortaya çıktı bu eser.

Böylesi bir çalışma temposu için insanın arkasında bir güç olması gerekir. Ben bu gücü, eşim SUNA ATUN’dan aldım. Kendisi de bir “Araştırmacı ve Yazar” olan eşim, bana büyük bir anlayış göstererek her konuda destek oldu ve yeri geldiğinde de katkı koydu. Kendisine teşekkürü bir borç biliyorum.

Çeviri yaparken her iki dili bilmek yetmemekte ve dil bilgisine ek olarak, her iki ulusun kültürünü, sosyal yapısını, mizah anlayışını, tarihini ve dini inançlarını da bilmek gerekmektedir.

Çeviri çalışmalarımda, özgün metnin içeriğine ve ruhuna sadık kalabilmek için çok çaba gösterdim. Ancak; bire bir çeviri yapılması mümkün olmayan kimi yerlerde de konuyla ilgili bilgimi kullanarak, içeriğe en yakın olabilecek anlamın kazandırılmasına büyük bir dikkat ve özen gösterdim.

Özgün metinlerin; 165 yazarın 15 dilde yazdıklarının çevirisi olması nedeni ile orijinalden İngilizceye çevirilen metinlerdeki bazı cümleler çok uzun olmuş, özne, sıfat ve fiilin yerleri değişmiş, yer yer İngilizce dil kurallarına tam olarak uymayan devrik cümleler kullanılmıştır.

Bunların çevirisini yaparken, Türkçe dil kurallarına uyması ve anlaşılır olabilmesi için kimi cümleleri kısalttım, kimi yerlerde de bire bir çeviri yerine, cümlesel mana çevirileri yapmak zorunda kaldım. Bazen de konusal çeviriler yaptım.

İngilizcesi belki de benden daha iyi olan kızım ASU ATUN, boş zamanlarını bana ayırmış ve günler süren bir çalışma ile kitap metnini dikkatli ve detaylı bir şekilde gözden geçirerek son düzeltmeleri yapmıştır. Kendisine bu özverili çalışmasından dolayı teşekkürü bir borç biliyorum.

Bu çevirideki hiçbir söz dizimi bana ait olmayıp, yazarına aittir.

Özellikle Ortaçağ’da Türklerin hem karada hem de denizdeki üstünlüklerini hazmedemeyen ve Müslüman olmalarını da kabullenemeyen bazı yazarların kaleme aldıkları  bazı aşağılayıcı terimleri de elden geldiğince özüne sadık kalarak yumuşatmaya çalıştım.

Belgesel nitelikli orijinal metinlerde, yazıldığı dönemin yerel yöre isimleri kullanılmıştır. Bu belgelerin içeriklerinde de her hangi bir resim, dipnot veya harita bulunmamaktadır. Bu günkü halleri ile, orijinal olarak kaleme alındıkları kendi dillerinde bile dipnotsuz olarak anlaşılmaları son derece zordur.

Bu belgelerden yapılan çeviriler kendibaşlarına günümüzde hiçbir mana ifade etmemektedir. Anlaşılabilir hale getirilmeleri için, yöre isimlerinin güncelleştirilmesi ve görsel bilgi kaynağı olabilmesi için de dipnotlarla, resimlerle ve haritalarla zenginleştirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle elinizdeki eserde ve diğer ciltlerin her birinde  yaklaşık olarak 500’e yakın dip not, 200’e yakın resim ve 20’e yakın da harita bulunmaktadır.

Çeviriye ne kadar zaman harcadıysam, dipnot, resim ve harita araştırmasına da aynı zamanı harcadım.

Konular ile ilgili bulabildiğim harita, resim ve gravürleri kitabımda kullandım. Bulamadığım resimleri veya haritaları, kendi ellerimle çizdim ve bu 3 Ciltlik “KIBRIS TARİHİ” adlı eseri, zevkle okunabilir hale getirmeye çalıştım.

Tüm olumlu ve olumsuz eleştirileri şimdiden kabul ediyorum.

Prof. Dr. Ata ATUN

Araştırmacı, Yazar ve Akademisyen

Ocak 2006, Mağusa