Mağusa Yazıları

34.0TL

Samtay Vakfı Tarafından Yayınınlanan Kitaplarımızı Satın Almak İçin "Sipariş Ver" Kısmından İsmini Bildirerek İletişime Geçebilirsiniz.

?MAĞUSA ÇEVİRİLERİ? Üzerine ...
?Dünümüzü araştırarak bugüne, dün ve bugünü de yarınlara taşımak ...?
SAMTAY?ın kuruluş amaçlarının tek cümle ile bütünsel ifadesi...
Dünümüzü öğrenmek ve yarınlara taşımak ...
SAMTAY?ın; zorluğunun ve sorumluluğunun bilincinde üstlendiği çok önemli bir misyon... Vakfımız genelde Kıbrıs, özelde Mağusa kültür- sanat ve tarihinin tanınması ve tanıtılmasını hedeflemiştir. Bu bağlamda yayına hazırladığı kitapların belgesel nitelikte olmasına özen göstermiştir.
2001 yılı içinde yayınlamış olduğumuz ?Mağusa Haritasında Yüzlerinin ve Yüreklerinin İzdüşümleri Kalmış 116 İnsan?, ?Kıbrıs Türk Halk Edebiyatında Destanlar ve Ağıtlar Üzerine Bilgiler ? Belgeler - Araştırmalar?, ?Özgürlük ve Barış 27 Yaşında? başlıklı kitaplarımız, bu temel ilke yolunda atmış olduğumuz ilk adımlarımız oldular.
2002 yılı içerisinde yayınlanması çalışmalarını yürüttüğümüz ve geçen yıl olduğu gibi, yıl içerisinde yayınlamayı hedeflediğimiz dört kitabımızdan ilki olan Cobham?ın ?Exerpta Cypria?sının ?Mağusa Bölümleri?ni SAMTAY VAKFI olarak Türkçeye kazandırmaktan ve sizlerle paylaşmaktan büyük bir mutluluk duymaktayız.
?Excerpa Cypria?, Kıbrıs?ı anlatanlardan derlenen, dünlerimizin çok uzaktaki bilgileri ile dolu asırlık bir kitap...
Experta Cypria?nın yazarı Claude Delaval Cobham, kitabının önsözünde şunları yazmış :
?Bir çok yazının içinde bulunan ifadeleri düzeltmek için eklenecek notlar veya ekler, Kıbrıs tarihini yeni baştan yazmak olacaktır. Benden daha genç ve yetenekli eller, bu görevi üstlenmelidir. Fakat bu alıntılar gelecekteki tarihçiye seksen değişik yazarın on iki dilde bıraktıklarını bir tek lisanda ve bir ciltte verecektir. Bu denli sıkıntıdan kurtardığım için teşekkürlerini talep ederim.?
Sevgili Claude Delaval Cobham;
Yalnız, on iki dilde yazılan belgelerin-anıların tümünü İngilizce?ye çevirdiğin için değil, fakat en eski tarihimizin bu günlere taşınmasındaki çok önemli rolün için de sana teşekkür ediyoruz... Ayrıca, yüz yıl önceden bu kitabın başka dillere de çevrilip yayınlanabilmesi iznini verdiğin için de, Samtay Vakfı olarak üstlendiğimiz misyon adına katkılarına teşekkür ediyoruz.
Kitabın çevirisini gerçekleştiren eşim Ata Atun, Excerpta Cypria?nın ?Mağusa Bölümleri?ni birinci cilt olarak günümüze kazandırırken, aynı kitabın içerisinden ikinci cildi Lefkoşa-Girne, üçüncü cildini ise Limasol-Lârnaka-Baf bölümleriyle çeviriye devam ederek, gelecek yayınlarımıza bu ilk çevirinin coşku ve heyecanıyla şimdiden, hazırlanmaktadır.
 Samtay Vakfı?nın yeni kitap yayınlarında birlikte olmak umudumuzla...
Suna ATUN
Samtay Vakfı
Başkan


BİZDEKİ AŞK,
TOPAL KARINCA?NIN AŞKIDIR ...
Kıbrıs adası üzerinde, ?Kıbrıs Tarihi?yle ilgili olarak basılan ilk Türkçe kitap 1895 tarihlidir.
Birinci baskısı, Kıbrıs Türk basınının ilklerinden ?Mirat-ı Zaman? gazetesi matbaasında gerçekleştirilen bu kitap, yayınından 104 yıl sonra araştırmacı-yazar Sn. Harid Fedai tarafından yeniden ele alınmış ve 1999 yılında bu kez, KKTC. Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı Yayınları arasında ikinci baskısıyla günümüz arşivlerine kazandırılmıştır.
Ziver Bey tarafından yazılan ?Kıbrıs Tarihi?; bu topraklar üzerinde tarihimizle ilgili basılan ilk Türkçe kitap olması özelliği yanında, Kıbrıs?ın tarihini anlatan ilk Osmanlı kitabı olmasıyla da dikkat çekicidir.
Ziver Bey?den günümüze uzanan 107 yıllık süreçte, ?Kıbrıs Tarihi? üzerine çok çeşitli kitaplar yazılıp yayınlanmıştır. Ancak; bu kitapların büyük çoğunluğunun Osmanlının Fethi öncesine yüzeysel değinmelerde bulunduğu, kitabı oluşturan ayrıntılı bilgilerinse daha çok fetih ve sonrası yüzyılları günümüze taşıdığı bilinmektedir.
Kuşkusuz; bu yönde hazırlanmış her yeni kitap kendi özelinde ayrı bir değer olarak kitaplıklarımızdaki yerini almalı ve bu kitaplarımıza büyük bir duyarlılıkla ilgi gösterilerek, sahip çıkılmalıdır.
Çünkü; kültür dağarcığımıza katacağımız her yeni bilgi, geçmişle gelecek arasındaki tarihsel duruşumuzu biraz daha güçlendirecek, nereden gelip nereye gittiğimiz sorusundaysa bizi, biraz daha aydınlatacaktır.
SAMTAY VAKFI, işte bu tarihsel duruşumuz ve biraz daha aydınlanmamız çabasında asırlık bir kitabı [Birinci baskı, 1908], Claude Delaval Cobham?ın ?Excerpta Cypria? adlı değerli eserini Türkçemize kazandırmanın gerekli olduğuna inandı.
Kıbrısla ilgili olarak yazılmış sayısız yabancı kitaplar içerisinde, öncelikle, neden ?Escerpta Cypria?nın gerekli olduğu konusuna bir açıklık getirmesi ve SAMTAY VAKFI olarak aldığımız kararın doğruluğunu desteklemesi açısından, çeviri çalışmalarıyla birçok bilgiyi Türkçemize ve günümüz araştırmacılarına kazandıran değerli hocamız, Araştırmacı-Yazar Haşmet Gürkan Bey?in ?Yeni Kıbrıs? dergisinde (Bkz: Ekim 1978, sayfa 13-14) ve ?Hüseyin SENCER? takma adıyla yazmış olduğu ?Excerpta Cypria?yı Okurken? başlıklı yazısındaki şu bölümleri birlikte okumamız, yeterli olacaktır :
?Kıbrısın geçmişi, eski eserleri ya da tarihi yerleri üzerine yazılmış bütün ciddi yazılarda, ayrıntılı bilgi veren turist rehberlerinde sık sık bir yapıttan alıntılar yer alır : 1908 yılında İngiltere?de basılan ve tekrar basılmadığı için zor bulunan bir kitap haline gelen bu yapıt ?Excerpta Cypria? (Kıbrıs Seçmeleri)?dir. İlkçağlardan XIX. yüzyıl sonlarına dek, Türkçe dahil, 12 çeşit dilde yazılmış Kıbrıs?tan sözeden eski kitap, el yazması gibi yapıtlarla çeşitli dökümanlardan seçmeler, alıntılar içeren bu dev eseri Claude Delaval COBHAM adlı İngiliz tarihçisi ve araştırmacısı derleyip basmıştır.
1880 ile 1900 yılları arasında görevli olarak Kıbrıs?ta bulunan ve bu arada Lârnaka?da kaza komiserliği yapan bu değerli araştırmacının vakıf kanunları üzerine bir eseri dahi yayınlanmıştır.
C.D.Cobham, İngiliz yönetiminin ilk dönemlerinde adaya gelen ve eski Akdeniz uygarlıkları üzerindeki derin bilgilerine ek, yakındoğu uluslarının dillerini de okuyup yazabilen bilgin yöneticilerden biriydi. (Kıbrıs?ın uzak ya da yakın geçmişi, eski eserleri, hatta halkının örf ve adetleri , giyim kuşamı hakkındaki bilgilerimizin çoğunu, bu arada güvenilir ilk Kıbrıs haritasını bu bilgili İngilizlerden edinmedik mi?) Cobham uzun ve yorucu araştırmaların ürünü olan bu derlemesiyle Kıbrıs tarihinin o güne dek bilinmeyen yönlerini aydınlığa çıkardığı gibi bu alanda çalışmak isteyenlere bulunmaz bir materyal hazinesi de bırakmıştır.
Milat yıllarında yaşamış olan Yunanlı coğrafyacı Strabo?nun Coğrafya?sının Kıbrıs?a dair bölümleriyle başlayan ?Escerpta Cypria?, 1865?te, yeni seçilen Kıbrıs Ortodoks Başpiskoposu Sophronius?a Bab-ı ?ali?nin gönderdiği Berat?la sona erer.
Çoğunluğunu, M.S 1000 ile 1800 yılları arasındaki dönemde Kutsal Toprakları (Filistin?i) ziyaret için yola çıkan Avrupalı ziyaretçilerle, gezginlerin, yolları üzerinde uğradıkları Kıbrıs?ta gördüklerini, duyduklarını yansıtan mektup ya da yolculuk notlarından alıntıların oluşturduğu ?Escerpta Cypria?, bu yönleriyle Kıbrıs?ın bir nevi ?tarihi coğrafyası? görünümündedir.?
Kuruluşunun birinci yılına toplamı 1.100 sayfa tutarında dört yeni kitap, 10 eski Mağusa fotoğrafından oluşan bir cep albümü ile özgün türkü ve ağıtlarımızın yer aldığı 14 eserlik müzik CD?si sığdıran; bunların yanında, üç kez dünya birinciliği ödülü kazanan folklor ekiplerimizden ?İskele Belediyesi Halk Dansları Topluluğu?na ödül verip, kendisi de, bir yıllık çalışmalarından dolayı ?Necati Özkan Vakfı?nın ?Başarı Ödülü?nü kazanan SAMTAY VAKFI, kuruluşunun ikinci yılına girdiği bu günlerde de Claude Delaval Cobham?ın ?Excerpta Cypria?sını Kıbrıslı Türklere kazandırmış olmanın büyük mutluluğunu yaşamaktadır.
?Excerpta Cypria?nın çeviri çalışmalarına başlandığı 2001 yılı Temmuz ayında SAMTAY VAKFI, henüz, yedi aylık bir geçmişe sahipti.
Çeviri çalışmasının başlamasından yedi ay sonra bugün, ?Excerpta Cypria?nın Türkçe çevirisi okurlarıyla buluşuyor?
Mutluyuz, çünkü ?Excerpta Cypria?nın ?Mağusa Bölümleri? Türkçemizde ilk kez, toplu olarak okurları ve araştırmacılarıyla buluşuyor. Türkçemize kazandırılan bu bölümlerin yeni yazılacak kimi araştırma yazılarına, makalelere ve kitaplara önemli ölçüde hizmet sağlayıcı katkılarda bulunacağından, kuşkumuz yoktur.
Mutluluğumuz, bundandır.
Ancak, samimiyetle söylemek gerekir ki, ?Excerpta Cypria?nın Türkçe çevirileriyle yeniden doğumu, kolay olmadı.
SAMTAY VAKFI adına çeviri görevini üstlenen Vakıf kurucularından Doç. Dr. Ata ATUN, özgün metinle çeviriyi yanyana koyma olanağına sahip olanların da onaylayacakları gibi, çeviri sırasında ?Excerpta Cypria?yı derinleştirip geliştirdiği dipnotları, haritaları, gravürleri, fotoğrafları ve illüstrasyonlarıyla yeniden yaratmıştır.
Cobham?ın kitabında olmayan bu ek kültürel zenginlikler için SAMTAY VAKFI arşivinden yararlanılan kaynakların neler olduğu, kitabın son bölümünde yer almaktadır.
Hiçbir çalışmanın kusursuz olmadığının, ille de bir kusur bulmak istersek eğer, aradığımız kusuru bir yerlerde mutlaka bulabileceğimizin bilincindeyiz.
Buna karşın yolumuza, ?Topal Karınca?nın o ünlü hikâyesini aklımızda tutarak çıktık !
Hangi hikâye mi ?
?Zamanın birinde, bir topal karınca varmış?
Karıncanın aklı fikri, Tanrı?nın kendisine armağan ettiği hayatından dolayı, Tanrı?ya ulaşabileceği en yakın yere kadar yürüyerek gitmek ve orada durarak, Tanrı?ya teşekkür etmek...
Topal karınca sormuş soruşturmuş, Tanrı?ya ulaşabileceği en yakın yerin ?Kutsal Topraklar? olduğunu öğrenmiş?
Karınca topal, Kutsal Topraklar ise uzak mı uzak?
- Gideceğim, demiş topal karınca.
- Gidemezsin, demişler. Gel, vazgeç sen bu sevdadan. Yol uzak? Sen bu hedefe varamaz, yolda belde kalır, bu topal bacağınla ölür gidersin.
- Olsun, demiş karınca, sevgi ve inanç yüklü o incecik sesiyle. Ölürsem, varsın bir topal karınca olarak öleyim, çıktığım yolda. !?
Topal karınca yola çıkmış çıkmasına ya, o günden sonra ondan, bir daha hiçbir haber alınamamış.
Kimileri, o büyük sevgisi ve inancıyla çıktığı yolun sonunda Kutsal Topraklara vardığını ve daha sonraları oralara yerleştiğini söylerken; kimileri de henüz varamadığını, ancak kendisine bir ?armağan? olarak sunulmuş olarak gördüğü hayatından aldığı güçle, hâlâ, yoluna devam ettiğini söylemektedir...
Topal Karınca?nın yola çıktığı Kutsal Topraklar olmasa bile, kendi kültür tarihimizin topraklarında yol almaya çalışan bir Topal Karınca olmak, ne kadar güzel !
SAMTAY VAKFI olarak bizlerdeki aşk, Topal Karınca?nın aşkıdır biraz?
Yürüyeceğiz...
Bülent FEVZİOĞLU
Samtay Vakfı Koordinatör


ÖNSÖZ
Çeviri yaparken her iki dili bilmek yetmemekte ve dil bilgisine ek olarak, her iki ulusun kültürünü, sosyal yapısını, mizah anlayışını, tarihini ve dinini de bilmek gerekmektedir. Çeviri çalışmalarımda, özgün metnin içeriğine ve ruhuna sadık kalabilmek için çok çaba gösterdim. Ancak; bire bir çeviri yapılması mümkün olmayan kimi yerlerde de Türkçe bilgimi kullanarak, içeriğe, en yakın olabilecek anlamın kazandırılmasına büyük bir dikkat ve özen gösterdim.
Örneğin; ?It is raining cats and dogs? cümlesinin bire bir Türkçe çevirisi ?Kedi ve köpek (yağmuru) yağıyor? olmasına rağmen, cümlenin ruhu ve gerçek manası ?Kedi ve köpeğin çılgınca kavga ettiği gibi hava da çılgınlaştı? şeklinde olup, doğru Türkçe çevirisi ?çok kuvvetli yağmur yağıyor? olduğundan dolayı, çeviride, ?çok kuvvetli yağmur yağıyor? cümlesi ve benzeri tanımlar kullanılmıştır.
Özgün metnin, 80 yazarın 12 dilde yazdıklarının çevirisi olması nedeni ile orijinal İngilizce metindeki bazı cümleler çok uzun olmuş, özne, sıfat ve fiilin yerleri değişmiş, yer yer İngilizce dil kurallarına tam olarak uymayan devrik cümleler kullanılmıştır. Bunların çevirisi yapılırken,Türkçe dil kurallarına uyması ve anlaşılır olabilmesi için cümleler kısaltılmış, yer yer bire-bir çeviri yerine cümlesel mana çevirileri yapılmıştır.
Geçmişimizi ve kültürümüzün önemli bir kesitini yansıtması nedeni ile uzun zamandır en çok beğendiğim kitaplardan biri olan Excerpta Cypria, bilindiği gibi araştırmacılarımız ve yazarlarımız için de her zaman kaynak kitap görevi görmüş ve bana göre pahası biçilmez bir eserdir.
Zaman zaman, SAMTAY VAKFI?ndaki mesai arkadaşlarım Başkan Suna Atun?a ve Vakıf Koordinatörü Bülent Fevzioğlu?na kitabın bazı bölümlerini bilmedikleri meraklı bir hikâye gibi anlatmam çok ilgilerini çekmiş, bu ilgiyle de beni, kitabın çevirisini yapmaya teşvik etmişlerdir.
Bu arada, Excerpta Cypria?nın 482?nci sayfasındaki Notlar bölümünün son paragrafında derleyici Claude Delaval Cobham?ın,
?Bu küçük derleme için yapabileceğim herşeyi yaptığıma inanıyorum. İçinde hiçbir rüçhan hakkım yoktur ve herhangi bir ülkede, bu konu ile ilgili herhangi bir kurum veya akademisyen tarafından düzeltilmesini, genişletilmesini ve geliştirilmesini görmekten mutlu olacağım.?
sözleri de, çeviri çalışmalarımı hızlandırmakta önemli bir motivasyon sağlamıştır.
Çeviriyi yaparken ve özellikle de 1571 Mağusa kuşatması bölümünde, bir gün kendimi Lala Mustafa Paşa?nın yanında kılıç sallarken, diğer bir gün de Marc Antonio Bragadino?nun yanında çarpışırken hissettim. Mağusa surlarının yanından geçerken, sanki çarpışmalar hâlâ devam ediyormuş ve önüme elinde kılıç, surlardan birileri her an atlayacakmış gibi beklentiler içine düştüm. Kale içinde, sarayın önündeki meydanda (Namık Kemal Meydanı) yürürken hamamın bulunduğu köşeden, sanki (kapaktaki) gelin alayı çıkacakmış duygularına kapıldım. Yıkık kiliselere bakarken onları yeni ve ilk inşa edildikleri günkü gibi kullanıma hazır, yıkılmamış görmeye başladım. İnanıyorum ki, okuma sayfalarınız ilerledikçe sizler de bu rüyaları görecek ve bu duyguları aynı duyarlılıkla tadacaksınız.
Bu çevirideki hiçbir söz dizimi bana ait olmayıp, yazarına aittir.
Bazı aşağılayıcı terimleri elden geldiğince, yumuşatmaya çalıştım.
Dip notlar ve içerikleri ise tamamen bana ait olup, bu notları tanzim etmek için dört büyük ansiklopedi serisi, dört adet CD Ansiklopedi ve onlarca kitap ile çeşitli haritalar referans olarak kullanılmıştır.
Excerpta Cypria kitabının özgün basımında hiçbir resim yoktur.
Yazılı bilgilerin anlaşılırlığının daha kolay ve kalıcılığının daha uzun soluklu olması gerçeğinden hareketle, bu kitapta kullanılan resimlerin tümü SAMTAY VAKFI Yöneticileri tarafından özenle seçilmiş ve sayfalarımızda görsel bütünsellik için değerlendirilmiştir.
Bu resimlerle desteklenen bilgilerin, okuyucuların, tarihin sayfalarında geriye doğru yapacakları yolculuklarında o günleri yeniden yaşamalarına yardımcı olacağına inanmaktayız.
Resimleri tespit edebilmek ve toplayabilmek için Türkçe, İngilizce ve Rumca Ansiklopediler, haritalar ve onlarca kitap taranmış, metne en uygun olanlar titizlikle seçilmiştir.
Aranan doğru resimlerin bulunamadığı noktada, illüstrasyon (düşsel resimleme) tekniğini kullanma yönüne gittik. Kitabımızda yer verdiğimiz illüstrasyonların tümü SAMTAY VAKFI?nda, vakfın elektronik donanımı ile hazırlanmıştır. Bu bağlamda, asma köprülü Mağusa kalesi giriş kapısı illüstrasyonunun beni çok etkilediğine de, değinmek isterim.
Kitabın çeviri ve yayına hazırlanması sürecinin her aşamasında yanımda olan, çalışmalarıma katkı sağlayan SAMTAY VAKFI Başkanı, eşim Suna Atun ile Vakıf Koordinatörü?müz, Şair, Araştırmacı-Yazar Bülent Fevzioğlu?na teşekkürü, bir gönül borcu bilirim.
Ata ATUN
Mağusa, Kıbrıs
21 Ocak 2002

Write a review

Note: HTML is not translated!

Bad            Good


Gönder

Mağusa Tarihini Araştırma ve Yazın Vakfı

Gazimağusa kentinin sosyal kültürel, sanatsal ve tarihsel kimliğinin araştırılması ve yazılmasını, ses ve görüntü olarak derlenmesini yapmak, yaptırtmak, bu yöndeki çalışmaları özendirmek ve elde edilecek bilgi ve belgeleri arşivlemek suretiyle kitaplaştırılmalarını ve Gazimağusa Kenti ile ilgili olarak kültürel, sanatsal, bilimsel, eğitimsel ve tarihsel boyutlu konferans, seminer, panel, sempozyum (bilgi şöleni) ve açık oturum toplantıları düzenlemek amacıyla Samtay Vakfı kurulmuştur.

İletişim

0392 366 5919
0392 366 3988
samtay[at]kibris.net