Kıbrıs Türk Hiciv Şiiri Antolojisi

34.0TL

Samtay Vakfı Tarafından Yayınınlanan Kitaplarımızı Satın Almak İçin "Sipariş Ver" Kısmından İsmini Bildirerek İletişime Geçebilirsiniz.

İLK SÖZ
Edebiyatla çok küçük yaşlarda buluştum.. Kitaplar, dergiler, gazeteler içerisinde büyüdüm? Ailemin aydın kişilikleri (babam öğretmen, annem Viktorya mezunu idi) nedeniyle kütüphanemiz, evimizin en önem verdiğimiz bölümüydü.
Okulun tatil olduğu gecelerde, komşular da bizim eve toplanır, babamın anlattığı binbir gece masallarını büyük bir heyecanla hep birlikte dinlerdik. Rüyalarımızı süsleyen bu masalları, babam en heyecanlı yerinde keser, ?arkası yarın geceye? deyip hepimizi merak içerisinde bırakır, arkasından şiir okuyarak dikkatimizi başka duygulara yönlendirirdi.
Annem ve babam pek çok şiiri ezbere okur, evimizde şiirsiz gün geçmezdi... Haliyle biz de şiirleri kolaylıkla ezberlerdik. Aradan uzun yıllar geçmesine karşın, Tevfik Fikret?in ?Balıkçılar? isimli şiiri hala belleğimdedir. Babam, hiciv şiirlerine de meraklıydı. Namık Kemal, Rıza Tevfik ve Eşref?in şiirleri en sevdikleriydi..
?Feylosof Rıza?yım, dinsiz anlama,
Dini ben öğrettim, kendi babama,
Her telde oynadım cambazım amma,
Sırat köprüsünü geçemem hocam!?
Son dörtlüğünü verdiğim, Rıza Tevfik imzalı ?Sor Ama Hocam? şiirini o kadar sık tekrarlıyordu ki, unutmama olanak yok?
Babam, kendisi de şiir yazardı. Henüz kitaplaştırmadığımız bir defter dolusu şiiri var. Hiciv şiirlerinde Ekenoğlu takma ismini kullanırdı.
Edebiyatımızda hiciv şiiri varlığını daha lise yıllarında babamdan öğrendim. Çok ilgimi ve sevgimi verdiğim bu tarz şiirle ilgili çalışma yapmak bu zamana nasipmiş. 107 yıldan günümüze hiciv şair ve şiirlerini araştırdım. Üç yıl, çok severek, keyif alarak yapılan bir çalışmaydı. Sonrasında, hiciv şiiri yazanlarımız bir araya toplandı... Bu bağlamda, yapılan uzun soluklu çalışma ile yergi - taşlama türünde şiir yazan ozan sayısının yadsınamayacak kadar fazla olduğu tespit edildi ve elinizde tuttuğunuz 513 sayfalık kitap oluştu?
Bu kitap, Kıbrıs Türk Hiciv Antolojisi üzerine yazılmış bir ilk kitaptır. Hiciv şiirlerimizin büyük çoğunluğunun yer aldığını bildiğimiz eski gazete ve dergilerimizin birçok sayılarının çeşitli nedenlerle günümüze değin ulaşamamalarından, doğal olarak tüm kaynakları görebilmek ve incelemek olanaksızdır.
Öte yandan, bugüne kadar üzerinde geniş boyutlu bir araştırma çalışması yapılmayan bu konuya ilk kez eğilmemiz ve elde ettiğimiz hiciv şiirlerine bu ilk kitapta yer vermemizin, gelecek yıllardaki araştırmacılarımıza toplu bilgiler aktaracağından ve önemli bir boşluğu dolduracağından kuşkumuz yoktur.
Yineliyorum; Kıbrıs Türk Edebiyatı?nda gerek ?mahlas?lı, gerekse açık ismiyle hiciv yazanlarımız üzerine, ne yazık ki bugüne değin geniş boyutlu bir basın ya da basılı kitap araştırması yapılmamıştır. Ancak, başta araştırmacı - yazar Harid Fedai olmak üzere, zaman zaman Mahmut İslamoğlu, Hüseyin Çakmak, Bülent Fevzioğlu, Kutlu Adalı ve Ulus Irgad gibi araştırmacı yazarlarımız kimi yazı ve bildirilerinde bu konuya atıfta bulunmuşlar ve bu küçük değinmeleri ile de Kıbrıs Türk Edebiyatı?nda bir hiciv şiiri geçmişinin varolduğunun vurgulanmasına önemli katkı koymuşlardır. Hiciv şiirimiz üzerine yazılan iki makale, iki de bildiri vardır. Makaleler Harid Fedai?1 ile Kutlu Adalı?ya, bildiriler ise Mahmut İslamoğlu2 ve bu kitabın yazarına aittir.
Kitabın içeriğiyle ilgili bazı açıklayıcı noktalara değinmek isterim. Bu kitap, üç bölümden oluşmaktadır:
Birinci bölümde, hiciv şairlerimizin kronolojik gelişimleri;
İkinci bölümde, süreli olarak yazan şairlerin hiciv şiirleri ile takma isimle yazan ve kimlikleri açıkça belli olmayanların şiirleri;
Üçüncü bölümde ise taşlama-mizah şiirine örnek olacağını düşündüğüm ?Yeni Yıl Destanları? yer almaktadır.
Kitapta yer alan ilk hiciv şairi Kenzi?dir. Kenzi?den bir hiciv şiiir örneği verilebilmiştir?
Kenzi?nin şiirleri ile bizi buluşturan kıymetli araştırmacı ? yazar Harid Fedai, Kenzi?ye ait daha başka hiciv şiirlerinin varlığından da söz etti. Fakat ne yazık ki Sn. Fedai, bu şiirleri eski Türkçe yazından günümüz diline aktarmaya henüz zaman bulamadı. Bu nedenle örneklerimizi çoğaltamadık.
Kenzi?den sonraki hiciv şiir örneklerini Ahmet Tevfik Efendi?de görmekteyiz. Kıbrıs Türk Edebiyatı?nda ilk mizah gazetesi olan Kokonoz?u da yayımlayan Ahmet Tevfik Efendi?den çok sayıda ör-nek verilmiştir. Yukarıda da değindiğim gibi kendi türünden bir ilk kitap olması nedeniyle Ahmet Tevfik Efendi?nin hiciv şiirlerini kronolojik bir bütünsellik içinde vermek istedim. Bu nedenle ula-şabildiklerimin tümünü okuyucuya sunmaya çalıştım.
Davul gazetesinden aldığım örneklerin sayısı da aynı nedenle fazladır. Mehmet Ali Bayraktaroğlu (Akıncı) tarafından ve Hasretkeş mahlası ile yazılan bu hiciv şiirlerinin de kronolojik bütünselliğinin bozulmamasına özen gösterdim.
Ahmet Tevfik Efendi?nin hiciv şiirleri ile Davul gazetesinde yayımlanan hiciv şiirlerini, bu eserleri eski Türkçe?den günümüze kazandıran değerli dostumuz, kıymetli araştırmacı-yazar Harid Fedai?nin izniyle aktarıyorum. Kendisine, edebiyatımıza yaptığı katkılarından dolayı teşekkür etmek isterim.
Birinci bölümde yer alan ve bu güne değin hiçbir araştırmacı tarafından açıklanmayan bazı şiirlerdeki ?Atom? ve ?E.R? imzalarının sahipleri, ilk kez elinizdeki kitabın araştırmacı-yazarı tarafından tespit edilerek yine ilk kez bu kitapla belgelenmiştir.
Kitabın ikinci bölümünde bulacağınız takma isimli yazarların gerçek kimliklerine de uzun araştırmalar sonucunda ulaşılmıştır. Bu yazarlardan bazılarının gerçek kimlikleri ilk kez bu kitapta deşifre edilirken, saptanan ve kendilerine ulaşılan kimi yazarlarımız da takma imzaların kendilerine ait olduğunu teyit etmişler, fakat, çeşitli nedenlerden dolayı yıllar sonra deşifre edilmekistemediklerinden, karar ve ricalarına saygı duyulmuş, kimlikleri bilinmelerine karşın deşifre edilmemişlerdir.
Ülkemizde 1970?de yayımlanmış ilk ve tek hiciv şiiri kitabı, Özker Yaşın?ın ?Hödüknamesi?dir. Bu kitaptan 35 yıl sonra yayımlanan hiciv içerikli ikinci kitap, yüz yıllık bir geçmişi ele alan antoloji kitabımızdır.
Bazı şairlerimizin şiir kitapları içerisinde yer alan, bazı şairlerimizin de dergi ve gazete gibi basılı yayınlarda yer almış taşlama şiirlerinden örneklere bu antolojide yer verilmiştir. Antolojideki kimi hiciv şiirleri için de yazarlarının izinleriyle, özel arşivlerinden yararlanılmıştır. Tümüne, katkıları için teşekkür ederim.
Bu kitabın hazırlanma sürecinde bana cesaret veren yakın çalışma arkadaşım ve Samtay Vakfı Program ve Yayın Koordinatörü Bülent Fevzioğlu?na; arşiv ve kütüphanelerinden yararlanma olanağı sağlayan Ahmet Necati Özkan ve Necati Özkan Vakfı?na, Öner Aksoy?a, Şevket Öznur?a, Mağusa kütüphanesi ve DAÜ kütüphanesi görevlilerine, başta müdür Gökhan Şengör olmak üzere Milli Arşiv çalışanlarına tüm kalbimle bir kez daha teşekkür ederim..
Ve tabii ki Harid Fedai Bey?e sonsuz teşekkürler?Dostluğuna, verdiği arşiv malzemelerine, ve hiçbir yazılı kaynakta bulama-dığım kıymetli bilgilerine?
Kitabımı, her koşulda yanımda olan eşim Ata, kızım Asu ve oğlum Sunat Atun?a armağan ediyorum?
Suna ATUN
Mağusa, 2005

1 Harid Fedai : Kıbrıs Türk Yazınında Mizah ve Yergi, Yeni Kıbrıs, Kasım 1986.
2 Mahmut İslamoğlu : Kıbrıslı İki Ozandan Taşlama Örnekleri, 2. Ulus-lararası Türk Halk Edebiyatı Semineri, 7-9 Mayıs 1965 - Eskişehir.

Write a review

Note: HTML is not translated!

Bad            Good


Gönder

Mağusa Tarihini Araştırma ve Yazın Vakfı

Gazimağusa kentinin sosyal kültürel, sanatsal ve tarihsel kimliğinin araştırılması ve yazılmasını, ses ve görüntü olarak derlenmesini yapmak, yaptırtmak, bu yöndeki çalışmaları özendirmek ve elde edilecek bilgi ve belgeleri arşivlemek suretiyle kitaplaştırılmalarını ve Gazimağusa Kenti ile ilgili olarak kültürel, sanatsal, bilimsel, eğitimsel ve tarihsel boyutlu konferans, seminer, panel, sempozyum (bilgi şöleni) ve açık oturum toplantıları düzenlemek amacıyla Samtay Vakfı kurulmuştur.

İletişim

0392 366 5919
0392 366 3988
samtay[at]kibris.net